Serum Kortizol ve ACTH Nedir? Neyi İnceler?
Kortizol diürnal (günlük) ritme sahiptir; sabah en yüksek, gece yarısı en düşük seviyededir. Hipofizden salgılanan ACTH böbrek üstü bezini uyararak kortizol üretimini sağlar.
Hangi Durumlarda ve Ne Amaçla İstenir?
Cushing sendromu (kortizol fazlalığı), Addison hastalığı (adrenal yetmezlik) ve kronik yorgunluk incelemelerinde istenir.
Test Öncesi Hazırlık ve Açlık Bilgileri
Test saatine titizlikle uyulmalı, test öncesi fiziksel ve duygusal stresten kaçınılmalıdır.
Önemli Laboratuvar Hatırlatması: Test hazırlığı, numunenin alınma saati ve sonuçlanma süresi çalışılan laboratuvarın teknik cihazına ve kurum protokollerine göre farklılık gösterebilir. Kesin talimatlar için kan vereceğiniz kurumun yönergelerine uyunuz.
Sonuçların Değerlendirilmesi ve Sınırlılıklar
Gerekli durumlarda Deksametazon Baskılama Testi veya ACTH Uyarım Testi gibi dinamik testler uygulanır.
Tıbbi Uyarı: Laboratuvar test sonuçları tek başına bir hastalığın teşhisini koyamaz. Hekiminiz fizik muayene, klinik şikayetleriniz ve diğer görüntüleme yöntemleriyle birlikte sonucu değerlendirecektir.
Sık Sorulan Sorular
Kortizol neden sabah erken saatte alınır?
Kortizolün fizyolojik zirve yaptığı saat sabah 08:00 civarıdır; doğru referans aralığı ancak bu saatte geçerlidir.
Tıbbi ve Bilimsel Kaynaklar
- T.C. Sağlık Bakanlığı Tıbbi Laboratuvar Kılavuzları (2025)
- IFCC (International Federation of Clinical Chemistry and Laboratory Medicine)
- CLSI (Clinical and Laboratory Standards Institute)